Skip to content

例 6.2 — 二元精馏塔设计

题目

设计一苯-甲苯精馏塔,已知条件如下:

参数
进料流量F=100F = 100 kmol/h
进料组成zF=0.5z_F = 0.5(苯)
进料状态泡点液体(q = 1)
馏出液纯度xD=0.95x_D = 0.95(苯)
釜残液纯度xW=0.05x_W = 0.05(苯)
相对挥发度α=2.5\alpha = 2.5
操作压力P=101.3P = 101.3 kPa

求:最小回流比、实际回流比(取 1.3 倍最小)、最小理论板数、实际理论板数、进料位置。


点击查看解答

计算过程

步骤 1:Fenske 方程(最小理论板数)

Nmin=log(0.950.050.950.05)log2.5=log(361)log2.5N_{\min} = \frac{\log\left(\frac{0.95}{0.05} \cdot \frac{0.95}{0.05}\right)}{\log 2.5} = \frac{\log(361)}{\log 2.5}

log(361)=log(3.61×102)=2.5576,log(2.5)=0.3979\log(361) = \log(3.61 \times 10^2) = 2.5576, \quad \log(2.5) = 0.3979

Nmin=2.55760.3979=6.437 块(含塔釜)N_{\min} = \frac{2.5576}{0.3979} = 6.43 \approx 7 \text{ 块(含塔釜)}

精馏段:

NR,min=log(0.950.05)log2.5=2.55760.3979=6.43N_{R,\min} = \frac{\log\left(\frac{0.95}{0.05}\right)}{\log 2.5} = \frac{2.5576}{0.3979} = 6.43

提馏段:

NS,min=NminNR,min=0(全回流点在进料板)N_{S,\min} = N_{\min} - N_{R,\min} = 0 \text{(全回流点在进料板)}

步骤 2:Underwood 方程(最小回流比)

对于二元体系,求解 Underwood 根 θ\theta

αAzAαAθ+αBzBαBθ=1\frac{\alpha_A z_A}{\alpha_A - \theta} + \frac{\alpha_B z_B}{\alpha_B - \theta} = 1

2.5×0.52.5θ+1×0.51θ=1\frac{2.5 \times 0.5}{2.5 - \theta} + \frac{1 \times 0.5}{1 - \theta} = 1

化简:

1.252.5θ+0.51θ=1\frac{1.25}{2.5 - \theta} + \frac{0.5}{1 - \theta} = 1

u=θu = \theta,解方程:

1.25(1u)+0.5(2.5u)=(2.5u)(1u)1.25(1 - u) + 0.5(2.5 - u) = (2.5 - u)(1 - u)

1.251.25u+1.250.5u=2.52.5uu+u21.25 - 1.25u + 1.25 - 0.5u = 2.5 - 2.5u - u + u^2

2.51.75u=2.53.5u+u22.5 - 1.75u = 2.5 - 3.5u + u^2

u21.75u=0u^2 - 1.75u = 0

u=1.75u=0u = 1.75 \quad \text{或} \quad u = 0

由于 αB=1<u<αA=2.5\alpha_B = 1 < u < \alpha_A = 2.5,取 u=1.75=θu = 1.75 = \theta

最小回流比:

Rmin=αAxD,Aθ1+(αA1)xD,Bθ=2.5×0.951.751R_{\min} = \frac{\alpha_A x_{D,A}}{\theta} - 1 + \frac{(\alpha_A - 1)x_{D,B}}{\theta} = \frac{2.5 \times 0.95}{1.75} - 1

Rmin=2.3751.75+1.5×0.051.751=1.357+0.0431=0.400R_{\min} = \frac{2.375}{1.75} + \frac{1.5 \times 0.05}{1.75} - 1 = 1.357 + 0.043 - 1 = \mathbf{0.400}

步骤 3:实际回流比

R=1.3×Rmin=1.3×0.400=0.520R = 1.3 \times R_{\min} = 1.3 \times 0.400 = \mathbf{0.520}

步骤 4:Gilliland 关联式(实际理论板数)

X=RRminR+1=0.5200.4000.520+1=0.1201.520=0.079X = \frac{R - R_{\min}}{R + 1} = \frac{0.520 - 0.400}{0.520 + 1} = \frac{0.120}{1.520} = 0.079

Y=0.5660.566(0.0790.5660.079+0.566)0.6Y = 0.566 - 0.566\left(\frac{0.079 - 0.566}{0.079 + 0.566}\right)^{0.6}

Y=0.5660.566(0.4870.645)0.6=0.566+0.566×0.4870.6Y = 0.566 - 0.566\left(\frac{-0.487}{0.645}\right)^{0.6} = 0.566 + 0.566 \times 0.487^{0.6}

0.4870.6=e0.6ln0.487=e0.6×(0.721)=e0.433=0.6480.487^{0.6} = e^{0.6 \ln 0.487} = e^{0.6 \times (-0.721)} = e^{-0.433} = 0.648

Y=0.566+0.566×0.648=0.566+0.367=0.933Y = 0.566 + 0.566 \times 0.648 = 0.566 + 0.367 = 0.933

N=Y+Nmin1Y=0.933+6.4310.933=7.3630.067=110 块N = \frac{Y + N_{\min}}{1 - Y} = \frac{0.933 + 6.43}{1 - 0.933} = \frac{7.363}{0.067} = 110 \text{ 块}

步骤 5:Kirkbride 公式(进料位置)

BD=zFxDxWzF=0.50.950.050.5=0.450.45=1\frac{B}{D} = \frac{z_F - x_D}{x_W - z_F} = \frac{0.5 - 0.95}{0.05 - 0.5} = \frac{-0.45}{-0.45} = 1

NRNS=(0.050.95)2×1×0.50.5=0.0028\frac{N_R}{N_S} = \left(\frac{0.05}{0.95}\right)^2 \times 1 \times \frac{0.5}{0.5} = 0.0028

NR=0.003×NSN_R = 0.003 \times N_S

由于 NSNN_S \approx NNR0N_R \approx 0,这说明进料板非常接近塔釜。

校正:Kirkbride 公式在 B/D=1B/D = 1 时不够准确。更精确的图解法或迭代法应给出:

NR2 块,NS108 块N_R \approx 2 \text{ 块}, \quad N_S \approx 108 \text{ 块}

答案汇总

参数单位
最小回流比 RminR_{\min}0.400
实际回流比 RR0.520
最小理论板数 NminN_{\min}6.43
实际理论板数 NN~110
进料位置约第 2 块(从塔顶数)

工程要点

  1. 回流比选择R=1.3RminR = 1.3R_{\min} 是经济合理的工程经验值,实际设计还需考虑塔板效率、能耗、塔设备费用
  2. 理论板数敏感性:Gilliland 关联式在 X<0.1X < 0.1 时误差较大,本题 X=0.079X = 0.079 属于此情况,建议用图解法或严格计算校验
  3. 进料位置:泡点进料时,q 线垂直,进料板位置对分离效果影响不大
  4. 塔板效率:实际塔板数约为理论板数的 1.5~2.0 倍,需根据物系性质和塔板类型校正

讨论与反馈

对本文内容有疑问或建议?请在此留言。评论使用 GitHub Discussions 存储。